भूम–परंडा–वाशी मार्गाला गती देण्याचा प्रयत्न; केंद्रीय मंत्री मुरलीधर मोहोळ यांच्यासह सहा खासदारांना निवेदन
भूम (जि. धाराशिव) : मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्राला थेट रेल्वे संपर्काने जोडणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी पंढरपूर–शेगाव रेल्वेमार्गाच्या मागणीला आता संघटित पाठपुराव्यामुळे गती मिळण्याची चिन्हे आहेत. या प्रस्तावित रेल्वेमार्गाच्या कामाला प्रत्यक्ष गती मिळावी यासाठी भूम–परंडा–वाशी रेल्वे कृती समिती सक्रिय झाली असून, रेल्वे प्रशासनासह केंद्र सरकारकडे सातत्याने पाठपुरावा सुरू करण्यात आला आहे.
श्रीक्षेत्र पंढरपूर हे वारकरी संप्रदायाचे प्रमुख श्रद्धास्थान, तर शेगाव हे श्री गजानन महाराजांच्या भक्तांचे महत्त्वाचे तीर्थक्षेत्र आहे. या दोन धार्मिक स्थळांना रेल्वेने जोडणारा मार्ग केवळ भाविकांच्या प्रवासासाठीच नव्हे, तर मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र आणि विदर्भातील ग्रामीण भागाच्या सामाजिक व आर्थिक दळणवळणासाठीही महत्त्वाचा ठरण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
पुणे रेल्वे भवनात DRM यांच्यासोबत महत्त्वपूर्ण बैठक
प्रस्तावित पंढरपूर–शेगाव रेल्वेमार्गाचा पाठपुरावा अधिक वेगाने व्हावा, यासाठी कृती समितीच्या शिष्टमंडळाने 22 ऑगस्ट रोजी पुण्यातील शिवाजीनगर रेल्वे भवनात मध्य रेल्वेच्या पुणे विभागाचे विभागीय रेल्वे व्यवस्थापक (DRM) राजेश कुमार वर्मा यांची प्रत्यक्ष भेट घेतली.
या बैठकीत प्रस्तावित मार्गाच्या तांत्रिक, प्रशासकीय आणि पुढील प्रक्रियेबाबत सविस्तर चर्चा करण्यात आल्याचे समोर आले आहे. पंढरपूर–शेगाव रेल्वेमार्गाला प्रत्यक्ष गती देण्यासाठी आवश्यक असलेल्या बाबींवर कृती समितीने रेल्वे प्रशासनाचे लक्ष वेधले.
सहा खासदारांचे पाठबळ; केंद्रीय मंत्र्यांकडेही पाठपुरावा
या प्रकल्पाला केंद्र आणि रेल्वे प्रशासनाच्या पातळीवर गती मिळावी यासाठी कृती समितीने सामूहिक दबाव निर्माण करण्याची भूमिका घेतली आहे. याचाच भाग म्हणून केंद्रीय मंत्री मुरलीधर मोहोळ यांच्यासह सहा खासदारांना अधिकृत निवेदने देण्यात आल्याची माहिती आहे.
या पाठपुराव्यात खासदार बजरंग सोनवणे, खासदार निलेश लंके, खासदार ओमराजे निंबाळकर, खासदार डॉ. अमोल कोल्हे, खासदार विशाल पाटील आणि खासदार मेधा कुलकर्णी यांचा समावेश आहे.
केंद्र व रेल्वे प्रशासनाकडे सामूहिक पातळीवर पाठपुरावा केल्यास प्रस्तावित रेल्वेमार्गाच्या प्रक्रियेला अधिक वेग मिळू शकतो, अशी अपेक्षा कृती समितीच्या पदाधिकाऱ्यांकडून व्यक्त होत आहे.
भूम–परंडा–वाशी भागाला मोठा फायदा?
पंढरपूर–शेगाव रेल्वेमार्गाच्या प्रस्तावामध्ये भूम, परंडा आणि वाशी या भागांना रेल्वे संपर्क मिळण्याच्या दृष्टीने या मागणीला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. या भागातील नागरिकांना सध्या रेल्वे प्रवासासाठी उपलब्ध असलेल्या पर्यायांवर अवलंबून राहावे लागते.
प्रस्तावित मार्ग प्रत्यक्षात आल्यास ग्रामीण भागातील भाविक, विद्यार्थी, कर्मचारी, व्यापारी, शेतकरी आणि नोकरदार वर्गाला प्रवासाची सुविधा उपलब्ध होण्याबरोबरच स्थानिक बाजारपेठांना चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
धार्मिक पर्यटनासोबत व्यापारालाही चालना
पंढरपूर आणि शेगाव ही महाराष्ट्रातील दोन प्रमुख तीर्थक्षेत्रे असल्याने या रेल्वेमार्गाला धार्मिक पर्यटनाच्या दृष्टीनेही विशेष महत्त्व आहे. आषाढी आणि कार्तिकी यात्रांसह वर्षभर पंढरपूरला येणारे भाविक तसेच श्री गजानन महाराजांच्या दर्शनासाठी शेगावला येणाऱ्या भाविकांना या रेल्वे जोडणीचा मोठा फायदा होऊ शकतो.
याशिवाय प्रस्तावित मार्गामुळे स्थानिक व्यापार, रोजगार, पर्यटन आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना मिळण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे हा केवळ दोन तीर्थक्षेत्रांना जोडणारा रेल्वेमार्ग नसून अनेक जिल्ह्यांच्या सामाजिक-आर्थिक विकासाला हातभार लावणारा प्रकल्प ठरू शकतो, अशी भूमिका या मागणीच्या समर्थनार्थ मांडली जात आहे.
स्थानिक राजकीय-सामाजिक क्षेत्राचाही सहभाग
पुण्यात झालेल्या बैठकीला विविध राजकीय व सामाजिक क्षेत्रातील पदाधिकारी आणि कार्यकर्ते उपस्थित होते. राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे बीड जिल्हाध्यक्ष राजेंद्र मस्के, तानाजी पाटील, गोरख भोरे, संकेत बागल आणि संतोष वराळे यांच्यासह भूम, परंडा आणि वाशी परिसरातील प्रमुख सामाजिक कार्यकर्त्यांनी या पाठपुराव्यात सहभाग घेतल्याची माहिती आहे.
त्यामुळे पंढरपूर–शेगाव रेल्वेमार्गाची मागणी आता केवळ एका भागापुरती मर्यादित न राहता विविध लोकप्रतिनिधी, सामाजिक कार्यकर्ते आणि स्थानिक संघटनांच्या माध्यमातून व्यापक स्वरूप घेत असल्याचे चित्र आहे.
मंजुरीच्या प्रक्रियेकडे लक्ष
दरम्यान, पंढरपूर–शेगाव रेल्वेमार्गाची मागणी आणि त्यासाठी सुरू असलेला पाठपुरावा हा महत्त्वाचा टप्पा असला, तरी प्रत्यक्ष रेल्वेमार्गाचे काम सुरू होण्यासाठी सर्वेक्षण, तांत्रिक व आर्थिक व्यवहार्यता, सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR), रेल्वे प्रशासनाची प्रक्रिया आणि केंद्र सरकारच्या आवश्यक मंजुऱ्या पूर्ण होणे अपेक्षित आहे.
त्यामुळे आता कृती समितीचा पुढील पाठपुरावा, लोकप्रतिनिधींची भूमिका आणि रेल्वे प्रशासनाकडून होणारी कार्यवाही याकडे भूम–परंडा–वाशी परिसरासह पंढरपूर आणि शेगावच्या नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
पंढरपूरच्या विठुरायाला आणि विदर्भ पंढरीतील श्री गजानन महाराजांच्या पवित्र भूमीला जोडणारा हा रेल्वेमार्ग प्रत्यक्षात कधी येणार, याकडे आता भाविकांसह मराठवाडा आणि विदर्भाचे लक्ष लागले आहे.
