शेगाव (विशेष प्रतिनिधी): आधुनिक अर्थव्यवस्थेत आणि बदलत्या शासकीय चौकटीत ‘पॅन कार्ड’ (PAN Card) हे केवळ एक ओळखपत्र राहिले नसून, ते प्रत्येक नागरिकाच्या आर्थिक व्यवहारांचा कणा बनले आहे. बँक खाते उघडण्यापासून ते शेतीमालाचे व्यवहार, कर्ज प्रकरणे आणि विविध शासकीय योजनांचा लाभ घेण्यासाठी पॅन कार्ड अनिवार्य आहे. मात्र, पॅन कार्डातील किरकोळ चुका किंवा ते हरवल्यास नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो. महसूल आणि करविषयक नियमांच्या चौकटीत राहून, पॅन कार्डशी संबंधित कामे घरबसल्या किंवा जवळच्या केंद्रावर अत्यंत सोप्या पद्धतीने कशी पूर्ण करावीत, याचा हा ज्येष्ठ पत्रकाराच्या लेखणीतून घेतलेला सविस्तर आढावा:
१. नवीन पॅन कार्ड काढण्यासाठी (New PAN Card)
जर तुम्ही पहिल्यांदाच पॅन कार्डसाठी अर्ज करत असाल, तर आता शासनाने कागदपत्रांचा खच पूर्णपणे कमी केला आहे.
एकच पुरावा पुरेसा: तुमच्याकडे आधार कार्ड असेल, तर ते ओळख, पत्ता आणि जन्मतारीख या तिन्ही कायदेशीर पुराव्यांसाठी एकटेच ग्राह्य धरले जाते.
झटपट पद्धत (Instant E-PAN): जर तुमच्या आधार कार्डला मोबाईल नंबर लिंक असेल, तर प्राप्तिकर विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवरून अवघ्या १० मिनिटांत डिजिटल पॅन कार्ड (E-PAN) मोफत मिळवता येते.
पारंपारिक पद्धत: प्रत्यक्ष प्लास्टिक कार्ड हवे असल्यास २ पासपोर्ट साईझ रंगीत फोटो आणि आधार कार्डच्या झेरॉक्ससह ऑनलाईन अर्ज करता येतो.
२. पॅन कार्डमधील चुकांची दुरुस्ती (PAN Card Correction)
पॅन कार्डवर नाव, वडिलांचे नाव किंवा जन्मतारीख यामध्ये तफावत असल्यास बँकिंग किंवा जमिनीच्या खरेदी-विक्री व्यवहारात खोळंबा होतो. ही दुरुस्ती करण्यासाठी “Changes or Correction in PAN Data” या पर्यायाचा वापर करावा लागतो.
नावातील बदल: ज्या कागदपत्रावर तुमचे नाव कायदेशीररित्या अचूक आहे (उदा. आधार कार्ड, १० वीचे बोर्ड सर्टिफिकेट किंवा विवाह नोंदणी दाखला) तो पुरावा देणे अनिवार्य आहे.
जन्मतारीख दुरुस्ती: यासाठी डिजिटल जन्म दाखला, शाळा सोडल्याचा दाखला (TC) किंवा अचूक जन्मतारीख असलेले आधार कार्ड जोडणे आवश्यक आहे.
फोटो आणि स्वाक्षरी अपडेट: पॅन कार्डवरील जुना फोटो किंवा सही बदलण्यासाठी नवीन स्कॅन केलेला फोटो आणि पांढऱ्या कागदावरील काळ्या शाईची स्वाक्षरी ऑनलाईन अपलोड करावी लागते.
३. पॅन कार्ड हरवल्यास किंवा खराब झाल्यास (Lost / Duplicate PAN)
पॅन कार्ड हरवले तरी तुमचा मूळ पॅन नंबर कधीही बदलत नाही. त्यामुळे घाबरून न जाता कायदेशीर मार्गाने नवीन छापील कार्ड मिळवता येते.
थेट ‘रीप्रिंट’चा पर्याय: NSDL (Protean) किंवा UTIITSL च्या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन “Reprint PAN Card” चा पर्याय निवडावा.
प्रक्रिया व नाममात्र शुल्क: आपला पॅन नंबर आणि आधार नंबर टाकून मोबाईलवर येणाऱ्या OTP द्वारे व्हेरिफिकेशन करावे. यासाठी शासनाने केवळ ५० रुपये शुल्क निश्चित केले आहे.
घरपोच डिलिव्हरी: अर्ज प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर अवघ्या काही दिवसांतच नवीन प्लास्टिक पॅन कार्ड स्पीड पोस्टाने तुमच्या आधारवरील पत्त्यावर पाठवले जाते.
पत्रकीय सल्ला: पॅन कार्डशी संबंधित कोणतीही अडचण टाळण्यासाठी नागरिकांनी आपले आधार कार्ड नेहमी अपडेटेड ठेवणे आणि त्याला मोबाईल नंबर लिंक ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे. यामुळे कोणत्याही मध्यस्थाला किंवा एजंटला जादा पैसे न देता सर्वसामान्य नागरिक स्वतःच्या स्तरावर ही कामे अचूकपणे करू शकतात.
स्थानिक बातम्याकरीता चॅनलला सबक्राईब करा
अशाच कायदेशीर, प्रशासकीय आणि महत्त्वाच्या घडामोडींच्या अचूक विश्लेषणासाठी आमच्या न्यूज पोर्टलला फॉलो करा आणि ही माहिती गरजूपर्यंत नक्की शेअर करा!
