आयुर्वेदातील अमृत ‘गुळवेल’: रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारी संजीवनी; जाणून घ्या फायदे आणि वापर

(डिजिटल न्यूज):बदलत्या जीवनशैलीत आणि ऋतू बदलाच्या काळात निरोगी राहण्यासाठी लोक आता पुन्हा एकदा निसर्गाकडे आणि आयुर्वेदाकडे वळू लागले आहेत. आयुर्वेदात अनेक औषधी वनस्पतींना अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे, ज्यामध्ये ‘गुळवेल’ (Giloy) सर्वात आघाडीवर आहे.

गुळवेलीला आयुर्वेदात ‘अमृता’ म्हणजेच कधीही न मरणारी आणि जीवनदान देणारी वनस्पती म्हटले गेले आहे. पावसाळा आणि हिवाळ्याच्या तोंडावर उद्भवणाऱ्या विविध आजारांशी लढण्यासाठी गुळवेल हे एक उत्तम सुरक्षा कवच मानले जाते.काय आहे गुळवेल? (What is Giloy?)गुळवेल ही एक बारमाही वेल आहे. हिची पाने विड्याच्या पानाविरखी (हृदयाच्या आकाराची) असतात.

या वेलीचे खोड प्रामुख्याने औषध म्हणून वापरले जाते. कडुनिंबाच्या झाडावर चढलेली गुळवेल ही आरोग्यासाठी सर्वात श्रेष्ठ आणि अधिक गुणकारी मानली जाते, कारण ती कडुनिंबाचे गुणधर्म स्वतःमध्ये शोषून घेते.

गुळवेलीचे प्रमुख आरोग्यदायी फायदे:रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते (Immunity Booster): गुळवेल अँटी-ऑक्सिडंट्सचा खजिना आहे. हे शरीरातील विषारी पदार्थ (Toxins) बाहेर टाकण्यास मदत करते आणि रक्ताची शुद्धी करते.

आई धुणीभांडी करते, वडील चौकीदार; आर्थिक विवंचनेतून अकोल्यात नर्सिंगच्या विद्यार्थिनीचे टोकाचे पाऊल!

जुनाट तापावर रामबाण उपाय: डेंग्यू, मलेरिया, स्वाइन फ्लू किंवा सामान्य डेंग्यूच्या तापात गुळवेलीचा काढा अत्यंत फायदेशीर ठरतो.यामुळे रक्तातील प्लेटलेट्स (Platelets) वेगाने वाढण्यास मदत होते.

पचनक्रिया सुधारते: पोटाचे विकार, गॅस, अपचन किंवा बद्धकोष्ठतेचा त्रास असणाऱ्यांसाठी गुळवेलीचे सेवन फायदेशीर ठरते.मधुमेहावर नियंत्रण (Diabetes Control): गुळवेल शरीरातील रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते. हे हायपोग्लायसेमिक एजंट म्हणून काम करते.

तणाव आणि चिंता कमी करते: मानसिक ताणतणाव कमी करण्यासाठी आणि स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी गुळवेल एका उत्कृष्ट टॉनिकसारखे काम करते.सांधेदुखीपासून आराम: गुळवेलीमध्ये सूज कमी करणारे (Anti-inflammatory) गुणधर्म असतात. सांधेदुखी किंवा संधिरोग (Gout) असलेल्या रुग्णांना यामुळे आराम मिळतो.गुळवेलीचा वापर कसा करावा?

१. काढा (Kada): गुळवेलीचे छोटे तुकडे करून ते पाण्यात उकळा. पाणी अर्धे झाल्यावर ते गाळून कोमट प्यावे.

२. रस किंवा ज्यूस (Juice): बाजारात गुळवेलीचा तयार रस मिळतो, जो रोज सकाळी रिकाम्या पोटी कोमट पाण्यातून घेता येतो.

स्थानिक बातम्याकरीता चॅनलला सबक्राईब करा

३. चूर्ण किंवा वटी (Tablets): आयुर्वेदिक डॉक्टरांच्या सल्ल्याने गुळवेल घनवटी किंवा चूर्णाचे सेवन करता येते.

काळजी घ्या (तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक):गुळवेल जरी पूर्णपणे नैसर्गिक आणि सुरक्षित असली, तरी गरोदर महिला, स्तनदा माता आणि ५ वर्षांखालील लहान मुलांना डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय हे देऊ नये. तसेच, ज्यांची ऑटोइम्यून आजारांची पार्श्वभूमी आहे, त्यांनी वैद्यकीय सल्ल्यानुसारच याचे सेवन करावे.